එක්සත් ජනපදය සහ ඉරාන යුද්ධයේ ගත වූ විසිහතර පැය | සේන සූරියප්පෙරුම
(ඊශ්රායලය සහ අමෙරිකාව ඒකාබද්ධව සිදුකරන ඉරානයට එරෙහි යුද මෙහෙයුම ආරම්භ කර අදට (30) දින 31ක් ගතවී ඇත).
යුද්ධයේ 30 දිනයේ නිමාව
රජවරු නොමැත – No kings in America
ඉරාන යුද්ධය, සංක්රමණික නීති බලාත්මක කිරීම සහ ඉහළ යන ජීවන වියදම පිළිබඳ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ ප්රතිපත්ති ඉලක්ක කර ගනිමින්, “රජවරු නැත” විරෝධතාවල තුන්වන රැල්ලට එක්සත් ජනපදය පුරා මිලියන ගණනක් වීදි බැස ඇත.
නිව්යෝර්ක්, ලොස් ඇන්ජලීස්, වොෂින්ටන්, ඩී.සී. සහ මිනසෝටා හි ප්රධාන පෙළපාලි සමඟින්, ප්රාන්ත 50 තුළම විරෝධතා වාර්තා වූ අතර, එහිදී දේශපාලන වෙනසක් ඉල්ලා සිටිමින් මහජන පුද්ගලයින් විරෝධතාකරුවන් සමඟ එක් විය.
මෙම ව්යාපාරය එක්සත් ජනපදයෙන් ඔබ්බට ද ව්යාප්ත වී ඇති අතර, ලන්ඩනයේ සහ අනෙකුත් යුරෝපීය නගරවල විරෝධතා වාර්තා වී ඇති අතර, එය වර්ධනය වන ජාත්යන්තර විරෝධය පෙන්නුම් කරයි.
තෙල් මිල ඩොලර් 115කට වඩා වැඩි වේ
ප්රධාන තෙල් වෙළඳපොළ යාවත්කාලීන කිරීම් – 2026 මාර්තු 27-30
අද උදෑසන ආසියාවේ වෙළෙඳපොළවල් විවෘත වීමත් සමඟ තෙල් මිල ඩොලර් 115කට වඩා වැඩි වී ඇත.
ඒ අනුව බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක් ඩොලර් 119.50 ක් පමණ ඉහළ ගිය අතර, එක්සත් ජනපද බොරතෙල් (WTI) බැරලයකට ඩොලර් 100 ඉක්මවා ගියේය.
පසුගිය පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරානයට එල්ල වූ අමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල ප්රහාර ආරම්භ වීමට පෙර, තෙල් බැරලයක මිල පැවතියේ ඩොලර් 72කට ආසන්න මට්ටමක ය.
මිල මට්ටම්:
පවතින ඉරාන ගැටුම සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ ගමනා ගමනය වසා දැමීම් දැවැන්ත සැපයුම් නතරවීම පිළිබඳ බියක් ඇති කර තිබේ.
මාසික බලපෑම:
බ්රෙන්ට් බොරතෙල් 2026 මාර්තු මාසයේදී වාර්තාගත විශාලතම මාසික ලාභය කරා ගමන් කරමින් සිටින අතර එය 51% කින් ඉහළ ගොස් 1990 සිට පෙර වාර්තා ඉක්මවා ගියේය.
ඉරානයේ සැපයුම් මාර්ග දැඩි කිරීමට ප්රතිචාර වශයෙන් IEA විසින් මෙතෙක් නිකුත් කරන ලද විශාලතම තෙල් තොග නිකුත් කිරීම නිවේදනය කරන ලදී.
කාග් දූපත අත්පත් කර ගැනීමේ සුදානම
තමාට ඉරානයේ තෙල් ලබාගත හැකි බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කර තිබේ.
එමෙන්ම ඉරානයේ ප්රධානතම තෙල් අපනයන මධ්යස්ථානය වන කාග් දූපත අත්පත් කර ගැනීමට ද ඇමරිකාවට හැකියාව පවතින බව ඔහු වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.
කුවේට්හිදී ඉන්දියානු සේවකයෙකු මිය ගොස් ඇත
ඊශ්රායලය හවුති ඩ්රෝන යානා බිම හෙළයි
ඉරාන හමුදා දකුණු ඊශ්රායලයේ කාර්මික කලාපයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ගින්නක් සහ රසායනික කාන්දුවක් පිළිබඳ බියක් ඇති කරමින් ඉරාන විදුලිබල හා ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හලකට එල්ල වූ ඉරාන ප්රහාරයකින් ඉන්දියානු සේවකයෙකු මිය ගොස් ඇති බව කුවේට් රජය පවසයි.
බහරේනය, ජෝර්දානය, කටාර්, සෞදි අරාබිය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යය ඩ්රෝන යානා සහ මිසයිල වලට බාධා කරන බව පවසන අතර කුවේටය පවසන්නේ බලශක්ති හා ලවණ ඉවත් කිරීමේ කම්හලකට එල්ල වූ ඉරාන ප්රහාරයකින් ඉන්දියානු සේවකයෙකුද මිය ගොස් ඇති බවය.
විශ්ව විද්යාලයක් ඉලක්ක කරගත් ප්රහාරයක්
පසුගිය සති අන්තයේ දෙවන වරටත් මධ්යම නගරයක් වන ඉස්ෆහාන්හි විශ්ව විද්යාලයක් ඉලක්කයට ලක්ව ඇති බව ටෙහෙරාන් පවසයි.
ඉරාන රජය ප්රකාශ කරන්නේ ටෙහෙරානයේ බොහෝ ප්රදේශවලට විදුලිය යථා තත්ත්වයට පත් කර ඇත.
මේ අතර, ඉරාන ප්රහාරයක් හේතුවෙන් රටේ දකුණේ කාර්මික ස්ථානයක ඇති වූ ගින්නක් පාලනය කර ඇති බව ඊශ්රායලය පවසයි.
බැලස්ටික් මිසයිල පහක් හඳුනාගෙන
නැගෙනහිර කලාපය ඉලක්ක කර ගනිමින් පැමිණි බැලස්ටික් මිසයිල පහක් හඳුනාගෙන ඒවා විනාශ කළ බව සෞදි අරාබි ආරක්ෂක අමාත්යාංශය පවසයි.
මෙම ප්රහාරයෙන් සිදුවූ හානි හෝ ජීවිත හානි පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු මෙතෙක් අනාවරණය කර නොමැත.
ඊශ්රායල සෙබළුන්ට ප්රහාර එල්ල කළ බව ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා කණ්ඩායම පවසයි.
තම සටන්කාමීන් විසින් උතුරු ඊශ්රායලයට සහ දකුණු ලෙබනනයේ රැඳී සිටින ඊශ්රායල සෙබළුන්ට ප්රහාර එල්ල කළ බව ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා කණ්ඩායම පවසයි.
උතුරු ඊශ්රායලයේ මෙටුලා නගරයට සහ දකුණු ලෙබනනයේ ඛියාම් රැඳවුම් මධ්යස්ථානයට නැගෙනහිරින් සිටින ඊශ්රායල සෙබළුන් සහ ඔවුන්ගේ වාහන ඉලක්ක කර ගනිමින් රොකට් ප්රහාර එල්ල කළ බව එම කණ්ඩායම වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
අණදෙන නිලධාරීන් සහ දේශපාලන නිලධාරීන්ගේ නිවෙස් ඉලක්ක වේ
මැදපෙරදිග කලාපයේ සිටින අමෙරිකානු සහ ඊශ්රායල අණදෙන නිලධාරීන් සහ දේශපාලන නිලධාරීන්ගේ නිවෙස් ඉලක්ක කර ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඉරානය අනතුරු අඟවා තිබේ.
ඔහු පවසන්නේ අමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය විසින් විවිධ නගරවල සිටින ඉරාන සිවිල් වැසියන්ගේ පදිංචි නිවෙස් ඉලක්ක කළ කරමින් එල්ල කරන ප්රහරවලට පළිගැනීමේ පියවරක් ලෙස මෙම ප්රහාර දියත් කරන බවය.
මෙම යුද්ධය අතරතුර ඉරාන හමුදා අණදෙන නිලධාරීන් සහ නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුම මියගොස් ඇති බවද වැඩිදුරටත් සඳහන්.
පකිස්ථාන සාකච්ඡා කෙරෙහි විශ්වාසයකින් !
ඉරානය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පකිස්ථාන සාකච්ඡා කෙරෙහි ‘විශ්වාසය පල කර ඇත.
පකිස්තාන විදේශ අමාත්යවරයා පවසන්නේ ඉරානය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය යන රටවල් දෙකම සාකච්ඡා සඳහා “පහසුකම් සැලසීමට පකිස්ථානය ගත් තීරනය කෙරෙහි විශ්වාසය ප්රකාශ කර ඇති” බවයි.
“ඉදිරි දිනවලදී දෙපාර්ශ්වය අතර අර්ථවත් සාකච්ඡා පැවැත්වීමට සහ පහසුකම් සැලසීමට පකිස්ථානයට ගෞරවයක් ලැබෙනු ඇති” බව ඔහු පවසයි.
කෙසේ වෙතත්, ඉරානය හෝ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සාම සාකච්ඡාවලට සහභාගී වන බව තහවුරු කර තිබේද යන්න පිළිබඳව කිසිදු සඳහනක් නොතිබුණි.
ඔස්ට්රේලියාව ඉන්ධන මත පනවා ඇති බදු අඩකින් අඩු කරයි
ගෘහස්ත වියදම් අඩු කිරීම සඳහා ඔස්ට්රේලියාව මාස තුනක කාලයක් සඳහා ඉන්ධන සඳහා පනවා ඇති බදු අඩු කිරීමට තීරණය කර තිබේ.
ඒ අනුව එළැඹෙන ජූලි මාසය දක්වා ඔස්ට්රේලියාව ඉන්ධන මත පනවා ඇති බදු අඩකින් අඩු කර ඇත.
ඔස්ට්රේලියානු අග්රාමාත්ය ඇන්තනී ඇල්බනීස් සිය X ගිණුමේ සටහනක් තබමින් සඳහන් කර ඇත්තේ ජනතාව ඉන්ධන ලබා ගන්නා විට මුදල් ඉතිරි කර ගැනීම සඳහා මාස තුනක කාලයක් සඳහා ඉන්ධන බදු අඩකින් අඩු කිරීමට පියවර ගන්නා බවය.
මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් දේශීය මිල ගණන් සීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින බවත් එය ඔස්ට්රේලියානුවන්ට පීඩනයක් ගෙන දෙන බැවින් මෙම තීරණය ගැනීමට කටයුතු කළ බවද ඔස්ට්රේලියානු අග්රාමාත්යවරයා සිය X ගිණුමේ වැඩිදුරටත් සඳහන් කර තිබේ.
විදෙස් මාධ්ය මේ සම්බන්ධව වාර්තා කර ඇත්තේ ඉන්ධන පිරිවැය වෙනුවෙන් ඔස්ට්රේලියානුවන් ඉන්ධන ලීටරයක් සඳහා ගෙවන බදු මුදල ඔස්ට්රේලියානු ශත 26.3කින් අඩුවනු ඇති බවය.
sapsuriyapperuma@gmail.com
